Ստորագրութիւն հին Հայաստանեայց

Հեղինակ

Բաժին

Թեմա

  Յայսմ գաւառի դնէ Վարդան աշխարհագիր թաղեալ զՆոյեմզարա, յոր անուն ասեն կոչեցեալ զկին Նոյի. * ՚Ի Նախջուան է տապանն մեծ նահապետին Նոյի. եւ Նոյեմզարայ ՚ի Մարանդ: Ըստ այսմ աւանդէն եւ բնակիչքն, զոր եւ յիշէ Դավէրնիէ գիրք ա. գլ. 8 եւ ՚ի հաստատութիւն այնմ բերեն եւ զստուգաբանութիւն անուանս Մարանդ, իբր Մայր անդ:

Յիշատակի այս գաւառ եւ առ Յովհաննու կաթուղիկոսի. * Ըստ այնմ մարզէ Հերայ եւ Զարեւանդայ, եւ Մարանդայ, եւ Նախջաւանայ:

Ունի եւ քաղաք համանուն, ուր թաղեցան բազում սուլդանք Պարսից, որպէս գրեն Վարդան, եւ Մատթէոս` որ ասէ վասն Ալբասլանայ, թէ որդի նորա * Թաղեաց զնա ՚ի գերեզման հարց իւրոց ՚ի Մարանդ քաղաքի: Յորմէ եւ յայտ է թէ բազմութիւն այլազգեաց բնակէին ՚ի նմա յայնժամ ՚ի ԺԱ. դարու: Իսկ ՚ի ԺԲ. դարուն առեալ ՚ի ձեռաց այլազգեաց աւերեցին Զաքարէ եւ Իւանէ հայկազուն զօրավարք Թամարայ թագուհւոյն վրաց` զորոց գրէ Կիրակոս. * Չոգան զօրօք բազմօք ՚ի քաղաքն ՚ի Մարանդ, եւ առին զնա եւ աւերեցին զբազում գաւառս որ շուրջ զնոքոք, եւ ապա գնացին յԱրտաւիլ քաղաք:

՚Ի ժողովսն ԺԴ. դարուն յիշատակին Եպիսկոպոսունք Մարանդունեաց, ՚ի ժողովն Սսոյ` Յովհաննէս եպիսկոպոս. եւ ՚ի ժողովն Ատանայ` Կոստանդին եպիսկոպոս: