Հայերէն Յիշատակարաններ

Հեղինակ

Բաժին

Թեմա

ՅԱՂԱԳՍ ԱԶԳԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ

Երեւան 10137

 

Հեղինակ` Յակոբ Ղրիմեցի

Վայր` Մեծոփա վանք

 

  Արդ. ո՜վ սուրբ րաբունապետդ հեզապոգի, ընկալ զսակաւ ընծայս ի տխեղծ մատանց եւ յանարժան անձինէ իբրեւ զխերեւէշս այրոյն լօմայի` ի քումդ յընդարձակութեան գանձարանի սրտիդ սենեակի: Եւ ըստ կորովի մտաց քոց զպակասն լցցես զաւելորդն կշռեսցես: Զի Եղբայր եղբօր է օգնեալ իբրեւ զքաղաք ամուր եւ բարձր` ասացաւ, զի ընդ տուեցելոյ շնորհաց սուրբ հոգւոյն, կար մեր այս էր:

Ողջ լեր ողջունեալդ ի հոգւոյն սռբոյ եւ զմեզ ի սուրբ աղօթից քոց եւ յանկեղօ սիրոյ մի մոռանար աղաչեմ, աղաչեմ: Եւ թէ մահու ձայն լսես, ի տէրն Քրիստոսի, աստուածողորմի հրամէ քո սուրս բերանովդ մեղաւոր հոգւոյս, թէեւ չեմ արժանի:

Գրեցաւ ի թվականութեանս Հայոց ՊԿԵ. (1416). ի հռչակաւոր վանքս Մեծոփայ, ընդ հովանեաւ սուրբ Աստուածածնին եւ սուրբ Կուսին, եւ սուրբ վարդապետաց գերեզմանացս:

Արդ, աղաեմ զամենեսեան, որք ընթեռնոյք կամ օրինակէք, մեղաւոր Յակոբ վարդապետիս աստուած ողորմի համեցէք` ինձ եւ ծնօղաց իմոց: Եւ մարդասէրն աստուած ողորմեսցի ձեզ, եւ ծնողաց ձերոց, նմա փառք յաւիտեանս յաւիտենից, ամէն:

 

ՅԱՂԱԳՍ ԱՒՈՒՐՑ ՀՆԳԻՑ ՀՐԱՄԱՆՔ ԳԷՈՐԳ ՐԱԲՈՒՆԱՊԵՏԻ ԵՒ ԾԱՌԱՅԱԲԱՐ ԿԱՏԱՐՈՒՄՆ ՅԱԿՈԲԱՅ ԱՇԱԿԵՐՏԻ

Երեւան 1849

 

Հեղինակ` Յակոբ Ղրիմեցի

 

ա

 

Զհրաման հարկի րաբունոյդ իմոյ եւ վարդապետի Գէորգ վարժապետի քաջ փաղերայի Թորգոմեանս տոհմի եւ հայկազեանս սեռի ընկալա հնազանդ ծառայս քո եւ աշակերտ Յակոբ Ղրիմեցի եւ ներգեւեալս ոգի` յաղագս աւուրց հնգից ստուգութեամբ քննել ըստ տումարական արհեստից եւ անսխալ ցուցանել զաւուրցն պատկեր: Զոր անհնար է ըստ բազում ջանից այլոց ազգաց զրիստոնէական տոհմից անսխալ բերել զաւուրցս պատկեր. վասն որոյ յոյժ շառագունին ի յաղթիլ սմին: Ծանիր րաբունի իմ, զի ոչ եթէ աստ զզիմ ցուցանեմ զքաջութիւն, այլ զՍարկաւագ վարդապետին, որ հասարակ ամենեցունց յայտնի է առն քաջութիւն ի գիտութիւն մակացութեանս՞ այս զնորայն աշխատասիրութիւն եւ զվաստակ ջանից, զոր փարթամ եւ երկար բանիւք շարագրեալ է զաւուրցս զստուգութիւն, մեք զայն ջանիւ մեծաւ համառօտեցաք վասն ուսումնասէր անձանց, զի առձեռն պատրաստ եւ դիւրին լիցի ի տրամաբանութիւն անիրաւ հակառակորդաց յաղագս այսմ իրի:

 

բ

 

  Այս քան առ այս եւ զմեղաւոր ծառայս քո աղաեմ յիշել ի յաղօթս ձեր եւ դու յիշեալ լիջիք ընդ մեծացն աստուածաբանից: Բայց դիւրին է րաբունոյդ իմոյ զպակասն լնուլ, զաւելորդն կշռել եւ անմեղադրելի լինել մեղուցեալ աշակերտի քո, զի քաջ գիտակ են տկարութեան ծառայի քո, ողջ լեր տէրդ իմ ի տէրն հասարակաց` յաստուածն իմ Յիսուս Քրիստոս:

 

ԱՐՀԵՍՏ ՏՈՒՄԱՐԱԿԱՆ ՅԱԿՈԲԱՅ ՂՐԻՄԵՑՈՅ

Երեւան 1849

 

Հեղինակ` Յակոբ Ղրիմեցի

 

Արդ, ես` Յակոբ Ղրիմեցի եւ զառածեալս մեղօք յերկրի` աշակերտ Գէ որգ րաբունապետի` զխնդիր սիրալի եւ զհրաման հարկեցուցի, որ յաղա գըս հոգեւոր զաւակացն իմ մանկանց Սիոնի եւ նորաբողբոջ կուսակրօն քահանաից թարմատար ոգով սոսկ անուամբ միայնակեացս Յակոբ սակաւ ինչ դասիւ ի տումարական աւհեստէս ուսուցաք սոցին: Իսկ սոցա ծանուցեալ զդժուարութիւն իրին աղաչանօք խնդրեցին ի նուաստութէնէս մերմէ ընդ բանիւ ուսուցանելոյն եւ գրով աւանդել նոցա: Եւ հարկեալ զմեզ րաբունապետին իմոյ կատարել զխնդրուածս նոցա ըստ հրամանի տեառն, թէ Ամենայն որ խնդրէ ի քէն` տուր: Վասն որոյ առանց յապաղելու բուռն հարաք ոչ ըստ բոլոր արհեստին, այլ սակաւ: Ինչ ի գլխաւորագունից մասանց մակացութեանս ի հարկաւորացն, եւ համառաւտաբար զբանս իմաստասիրաց եւ զեկեղեցոյ սուրբ վերդապետաց աշխատասիրելոց ի   գործս յայս` զբանս նոցա, որ տարածեալ էր ի բազումս, || մեք զայն գըլխաւորօրէն ի մի վայր հաւաքեցաք: Եւ զի էր ուրեք, որ ծածուկ ունէր զտեսութիւնս միտք բանին, մեք զայն պարզ եւ յայտնի բանիւ բացայայտեցաք ի զուարճութիւն ուաումնասիրաց տումարական մակացութեանս, եւ յոյս զայս ունելով ի մտի, թէ որոց քաղցր թուեսցի մակացութիւնս այս ի յուսանին զաստուածողորմին մեզ ասացին յորդոր սրտիւ` մեղացուցեալ անձինս, որ եւ ինքեանք ողորմութեանն աստուածոյ արժանասցին ամեիայն հաւատացելովքն հանդերձ, ամէն:

 

ԺՈՂՈՎԱԾՈՅ

Երեւան 10200

 

Վայր` Երուսաղէմ

 

  Գրեցօ չորս հինգ տետրակս ի Հարցմանց գրոց, զոր արարեալ վարդապետն Գրիգորի եռամեծի ընդդեմ կուրացեալ ազգին տաճկաց Գրեցօ սորա առաջ[ին] աւրինակի ի լուսազարդ քաղաքն յԵրուսաղէմ, ի սուրբ Փրկին, ի վայելումն խոճայ Կոկճա-Թաճաթին: Ով որ աւգտի ի սմանէ կամ աւրինակէ, յիշեցէք ի սուրբ յաղաւթս ձեր եւ աստուած զձեզ յիշէ իւր սուրբ յարքայութիւն: Թվ. ՊԿԵ. (1416):

 

ԿԱՆՈՆՔ ՏԱԼՈՅ ԶՓՈՔՐ ԱՍՏԻՃԱՆՍ

Վիեննա 599, Հ. Ոսկեան, Ցուցակ, էջ 59

 

Գրիչ` Յակոբ

 

  ԶՅակոբ մեղսասէր գծող յիշեսջի[ք] առաջի Քրիստոսի` հանդերձ ծնողաւք իւրովք կրկանկի, ամէն: Բաղձալի գոլով հրաբուն էութեանց եւ ի հողանիւթեա մարմնո վերանեալ պայծառ ջահն եւ ամուր սիւն եկեղեցւոյ մեծ րաբունին Կարապետ, որ ետ գրել զսա ի լաւ աւրինակէ եռափափաք սրտիւ յիշատակ իւրն || քւերորդիոյ իւրոյ || որ խաչաչարչար մշակին || նորընծայ եպիսկոպոսին տէր Ստեփ[աննոս], Աստուած վայել տացէ նմա ընդ եր[կայն աւուրս]: Գրեցաւ ՊԿԵ. (1416) թվականին Հայոց:

 

ՔԱՐՈԶԳԻՐԶ ԳՐԻԳՈՐԻ ՏԱԹԵՒԱՑՒՈՅ

Երուսաղէմ 2179

 

Գրիչ` Յոհանէս

Վայր` Հիզան

 

Եւ ես անարժան եւ սուտանուն կրօնաւոր Յոհ[անէս] գծեցի ձե ռամբ իմով զգիրս սուրբ յիշատակ ինձ, եւ ծնաւղաց իմոց || եւ մօրն իմո Մամխաթունի, եւ հաւուց իմոց… Նաեւ զյիշատակի արժանաւոր || զհոգեւ[որ] հարքն մեր զՅոհ[անէս] եւ զԱւետիս րաբունքս, որեն մեզ տածողք հոգէպէս եւ մարմնապէս եւ վարժիչք աստուածաին պատուիրանացն բարեաց յիշման ի տէր արժանի առնել, նաեւ զհոգեւոր հայրն իմ եւ զուսուցիչն զԲարսեղ եւ զծնօղս իւր…

Արդ, գրեցաւ սուրբ մատեանս յաստուածապահ եւ գերափառ եւ ի գերահռչակ ուխտս, որ Աւաք սուրբ խաչ կոչի, եւընդ հովանեաւ սուրբ Նշանիս, որ յայսմ ամի դարձաւ ի տեղի իւր, ի թուականին ՊԿԵ. (1416)` ի գաւառս Հիզան քաղաքիս:

Արդ || ազատեցաւ || սուրբ խաչն || որ իբրեւ զխաչահան || Հ. (70) հազար դրամաւ գնեցաք || մի ոք իշխեսցէ հեռացուցանել ||

 

ԺՈՂՈՎԱԾՈՅ

Երեւան 1391

 

Գրիչ` Սիմէոն

 

  Զվերջինս ի ծնունդ եկեղեցոյ զվերջացեալս յամենայն բարեաց` տեսականաց եւ գործոց, զգծող վերջին բանից եւ գործոց աստուածաբանականն աւատարանչի, ի թուիս ՊԿԵ. (1416), զՍիմէոն վարդապետ` պարտական բիւր քանքարոյ` յիշեսջիք սրտի յօժարութեամբ ի մաքրափայլ յաղօթս ձեր, բարեխօսութեամբ մաքրեցելոյ եւ սիրելի աշակերտին Յոհաննու, եւ աստուածզձեզ յիշէ, ամէն: