Մայր դիւան Մխիթարեանց Վենետկոյ ի Ս. Ղազար

Հեղինակ

Բաժին

Թեմա
Դարձեալ յոյժ շահեկան տեղեկութիւններ Տէր Կոմիտաս վկայի փառաւորութեան մասին, ուր կը փայլի միանգամայն Միաբանութեանս կողմանէ ի սկզբանէ եղած ամենամեծ յարգանքը: Վաւերագիրս կը յիշատակէ նաեւ Եր. Վկային տապանագրին յօրինողի որոշ անունը (Հ. Մկրտիչ Անանեանց): Կը հաղորդուի նաեւ Երանելւոյն գերեզմանին վրայ արդարօրէն պատուհասեալի մը ծանր դէպքը:
       Գերապատիւ Գերյարգութեանդ ողջոյն խոնարհական 1722 ի մայիսի 18
       … Յայսոսիկ աւուրս ընդ Յովսէփ աղային Փափազօղլուէնց, որք սաստիկ բարեկամք են Գերյարգութեանդ, եւ միաբանութեան մերոյ, եւ ինձ, եւ երախտաւորք յոյժ, չոքայ յուխտ գերեզմանի երիցս երանեալ տէր Կոմիտասին. եւ վասն միաբանութեան մերոյ` ետու օրհնել զգերեզման նորա տասն քահանայիւք…: Եւ յետ օրհնութեանն, ի գուճս անկեալ առ գերեզմանաւ նորա, աղօթս հոգեհառաչս վասն միաբանութեան մերոյ, եւ վասն իմ եւ վասն երախտաւորաց մերոց մատուցի առաջի նորա: Եւ յետոյ ապա զՀայր Մկրտչեան գեղեցկահիւս ոտանաւորս գերեզմանի նորա ընթերցայ. եւ ուրեք ուրեք ի մեկնելն իմ զբանս նորա, քահանայն գերեզմանականք որք առընթեր իմ կային, ծանեան զվարի բան լինելս: Եւ իբրեւ տեսի, զի ի միոյ յանկ[ե]անց գերեզմանի նորա հատուածս ինչ հատեալ էր, հարցի զքահանայ մի գերեզմանական, եւ ասեմ, ո՞ զայն արար. եւ նա ասէ. մանուկ ոմն մահմետական: Բայց ես յայլոց լուայ. զի քահանայ ոմն յիւրայնոցն զայն արարեալ էր. եւ ի լուալիսն ի հոգալ զպէտս որովայնին, ի գարշելիսն անդ` չարաչար պատժեալ, մահազրաւ լեալ է: … աստ բարեկամք մեր լուեալ պատմեն մեզ, թէ ի Հռօմայու խնդրեալ են ի ձէիջ, իբրեւ ի ճշմարիտ վկայից` զվարս տէր Կոմիտասին. եւ ուրախանան ընդ փառաւորութիւնս մեր, եւ ընդ այնպիսի վարկմունս նոցա ի վերայ մեր, զայսպիսեաց եւ մեզ հարցանեն իբրեւ զճշմարիտ գիտօղս…:
      
       Նուաստ ծառայ Հայր Դանիէլ վրդպտ. [Տէր Գրիգորեան ]
       [Կ . Պոլիս]